Aangifte van oplichting doen: zo pak je het stap voor stap aan

Aangifte van oplichting doen kan via de website van de politie, op het politiebureau of telefonisch via 0900-8844. Je hoeft niet te wachten tot je zeker weet wie de dader is. Zodra je vermoedt dat je bent opgelicht, kun je direct actie ondernemen. Hoe sneller je dat doet, hoe groter de kans dat de schade beperkt blijft.

Wanneer is er sprake van oplichting?

Oplichting betekent dat iemand jou met een list of een leugen heeft bewogen om geld, goederen of diensten af te geven. Denk aan een nepverkoper op Marktplaats die nooit levert, een nep-sms van je “bank” waarna je inlogt op een valse site, of een bedrijf dat bewust valse beloftes doet om jouw geld te krijgen. Het verschil met gewone oplichting en fraude zit hem in de methode: bij oplichting gebruikt de dader bewust misleiding.

Niet elke tegenvaller valt onder oplichting. Als je iets koopt dat tegenvalt of als iemand per ongeluk de verkeerde informatie geeft, is dat geen strafbaar feit. Er moet sprake zijn van bewuste misleiding. Twijfel je? Dan kun je altijd een melding doen in plaats van een officiële aangifte. Een melding is vrijblijvender, maar geeft de politie wel informatie om patronen te herkennen.

Aangifte van oplichting doen: de drie manieren

Je hebt drie opties om aangifte te doen:

  • Online via politie.nl: dit is de snelste manier voor veel voorkomende gevallen van fraude en oplichting, zoals nepwebshops of online aankopen die nooit aankwamen. Je vult een formulier in en ontvangt daarna een bevestiging.
  • Op het politiebureau: maak bij voorkeur een afspraak via 0900-8844. Dit is handig als de situatie complex is, als je fysiek bewijsmateriaal hebt of als je behoefte hebt aan persoonlijk contact.
  • Telefonisch via 0900-8844: in sommige gevallen kan de politie de aangifte telefonisch opnemen. Vraag ernaar als je liever niet naar een bureau gaat en de online route niet werkt.

Zowel particulieren als bedrijven kunnen aangifte doen van oplichting. Vul je de aangifte online in namens een bedrijf, zorg dan dat je daartoe gemachtigd bent.

Wat heb je nodig voor de aangifte?

Hoe meer bewijs je meeneemt, hoe sterker je aangifte staat. Verzamel van tevoren het volgende:

  • Je eigen gegevens (naam, adres, contactinformatie)
  • Een duidelijk overzicht van wat er is gebeurd, inclusief data en bedragen
  • Bewijzen van de oplichting: schermafbeeldingen van gesprekken, e-mails, appberichten of advertenties
  • Bankafschriften waaruit de betaling blijkt
  • Gegevens van de verdachte: naam, rekeningnummer, e-mailadres, telefoonnummer of websitenaam
  • Eventuele pakketlabels, facturen of andere documenten

Maak altijd kopieën of screenshots voordat je iets verwijdert. Communiceer je met de verdachte via WhatsApp of een ander platform, bewaar die berichten dan als screenshot met de datum zichtbaar in beeld.

Wat gebeurt er na de aangifte?

Na het doen van aangifte ontvang je een kopie van het proces-verbaal. De politie beoordeelt daarna of er voldoende aanleiding is om onderzoek te doen. Bij kleinere bedragen of zaken waarbij de verdachte onbekend is, wordt niet altijd direct actie ondernomen. Dat is frustrerend, maar het betekent niet dat jouw aangifte nutteloos is. Meerdere aangiftes over dezelfde persoon of methode worden gebundeld, wat de kans op vervolging vergroot.

Heb je geld overgemaakt, neem dan ook meteen contact op met je bank. Banken kunnen in sommige gevallen een betaling terugdraaien als je snel genoeg bent, zeker bij spoedopdrachten. Dit staat los van de aangifte bij de politie.

Melding doen als alternatief

Wil je geen officiële aangifte doen, of weet je nog niet zeker of je bent opgelicht? Dan kun je ook een melding doen. Een melding is niet hetzelfde als een aangifte en leidt niet automatisch tot strafrechtelijk onderzoek. Maar het helpt de politie wel om inzicht te krijgen in veelvoorkomende vormen van oplichting. Je kunt ook melden bij de Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl), een organisatie die gespecialiseerd is in het verzamelen van meldingen over fraude en oplichting in Nederland.

Ben je opgelicht, doe dan zo snel mogelijk aangifte en bewaar alle bewijzen zorgvuldig. Hoe vollediger jouw aangifte is, hoe groter de kans dat er iets mee gedaan wordt. Wacht niet af in de hoop dat het vanzelf goed komt; dat doet het bij oplichting zelden.