Oplichting bij het pinnen in de supermarkt: zo werkt het en wat doe je eraan

Oplichting bij het pinnen in de supermarkt komt vaker voor dan je denkt. Criminelen maken gebruik van een moment van onoplettendheid om je pinpas te kopiëren en je pincode af te kijken, waarna ze soms binnen enkele uren honderden tot duizenden euro’s van je rekening halen. Een bekend voorbeeld: de 86-jarige Aly uit de regio Gelderland verloor zo 2.000 euro. Haar oplichtsters wachtten haar op in de supermarkt en manipuleerden het betaalproces zo handig dat ze niets doorhad.

Hoe werkt oplichting bij het pinnen in de supermarkt precies?

De meest voorkomende methode heet “shoulder surfing” in combinatie met skimming of een simpele paswissel. Het begint vaak onschuldig: iemand staat iets te dicht achter je bij de kassa of vraagt je om hulp. Terwijl jij afgeleid bent, kijkt de oplichter stiekem je pincode af. Soms werken ze met twee personen: één houdt je bezig, de ander doet het eigenlijke werk.

Bij de paswissel, ook wel “card swap” genoemd, wordt jouw pinpas razendsnel omgewisseld voor een neppas. Je krijgt een kaart terug die er hetzelfde uitziet, maar van jou is die niet meer. De oplichter heeft nu je echte pas én je pincode en kan meteen gaan pinnen. Bij Aly verliep het zo snel dat ze pas thuis doorhad dat er iets mis was.

Een andere variant is dat iemand doet alsof de betaalterminal niet werkt en je vraagt je pas nog een keer in te voeren. Ondertussen wordt de pincode geregistreerd of de pas gekopieerd via een nep-apparaatje dat over de echte kaartlezer is geplakt.

Waarom zijn ouderen vaker het doelwit?

Oplichters kiezen hun slachtoffers bewust. Oudere mensen betalen vaker met een fysieke pinpas dan met een telefoon of smartwatch. Ze staan ook eerder open voor hulp van vreemden, wat oplichters uitbuiten. Bovendien hebben oudere mensen soms hogere spaarsaldi of staan ze minder snel te denken aan criminele bedoelingen. Dat maakt hen kwetsbaarder, al kan dit iedereen overkomen.

Limiet op je pas als bescherming

Aly had haar daglimiet ingesteld op 200 euro per rekening. Dat is een slimme maatregel: haar verlies bleef daardoor beperkt tot 2.000 euro in plaats van meer, al is dat uiteraard al veel geld. Het verhogen van een daglimiet duurt bij de meeste banken vier uur. Die vertraging is een bewuste veiligheidsmaatregel: criminelen kunnen het limiet dus niet snel genoeg verhogen om écht groot te kunnen plunderen.

Controleer zelf welke limiet op jouw pas staat ingesteld. Bij de meeste Nederlandse banken kun je dit aanpassen via de app of via de klantenservice. Een lage daglimiet, zoals 100 of 200 euro, beperkt de schade flink als het toch misgaat.

Zo bescherm je jezelf bij de kassa

  • Dek de pinautomaat altijd af met je andere hand als je je code invoert, ook al denk je dat niemand kijkt.
  • Laat nooit iemand meekijken bij de betaalterminal, ook niet als ze “helpen”.
  • Controleer na het betalen altijd of je je eigen pas terugkrijgt. Check de naam op de pas.
  • Vertrouw de terminal niet als iemand zegt dat je hem opnieuw moet gebruiken. Vraag het winkelpersoneel om hulp.
  • Word je afgeleid door een vreemde? Wees extra alert op je tas, je pas en je omgeving.
  • Stel een lage daglimiet in op je pinpas. Dit kost je niets en beperkt de schade enorm.

Wat doe je als het toch is misgegaan?

Merk je dat je pas weg is of zie je onbekende afschrijvingen? Blokkeer je pas dan direct via de app van je bank of bel 0800-0313 (Betaalvereniging Nederland, gratis, 24 uur per dag). Hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat de bank de transacties kan terugdraaien. Doe daarna ook altijd aangifte bij de politie, want dat is nodig voor een eventuele vergoeding door je bank.

Banken zijn wettelijk verplicht om fraude te onderzoeken en vergoeden in veel gevallen het verlies, tenzij er sprake is van grove nalatigheid. Een lage daglimiet en een aangifte versterken jouw positie in dat proces.

Oplichting bij het pinnen in de supermarkt is brutaal en gericht, maar met een paar simpele gewoontes verklein je de kans flink. Dek je pincode af, check je pas na elke betaling en stel een daglimiet in. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook.