Slachtoffer van fraude: dit doe je stap voor stap

Als je slachtoffer van fraude bent geworden, is de eerste stap altijd: stop direct alle contact met de oplichter en onderneem daarna meteen actie. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat schade beperkt blijft. Criminelen gaan slim te werk en iedereen kan doelwit worden, ongeacht leeftijd of ervaring met internet.

Hieronder vind je een concreet stappenplan dat je direct kunt volgen, plus uitleg over waar je als slachtoffer van fraude terechtkunt.

Wat doe je als slachtoffer van fraude? Stap voor stap

Stop alle contact. Reageer niet meer op de oplichter, betaal niets meer en klik op geen enkele link die je nog ontvangt.
Beveilig je accounts. Verander direct je wachtwoorden, zeker van je e-mail, bankrekening en andere accounts waar gevoelige informatie staat. Zet twee-stapsverificatie aan waar mogelijk.
Neem contact op met je bank. Is er geld overgemaakt of zijn je bankgegevens gedeeld? Bel dan onmiddellijk de fraudelijn van je bank. Banken kunnen soms een betaling terugdraaien, maar alleen als je snel handelt.
Doe aangifte bij de politie. Ga naar de politie of doe aangifte via politie.nl. Bewaar alle bewijzen: screenshots, e-mails, appberichten en betaalbewijzen. Aangifte doen vergroot de kans dat oplichters worden opgespoord en helpt ook bij een claim bij je bank of verzekeraar.
Meld het bij de Fraudehelpdesk. De Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) is een officiële instantie in Nederland waar je fraude kunt melden. Ze geven ook gratis advies over wat jij in jouw situatie het beste kunt doen.
Controleer of je gegevens zijn misbruikt. Als je persoonlijke gegevens zijn gestolen, check dan of er nieuwe abonnementen, leningen of accounts op jouw naam zijn aangemaakt. Je kunt hiervoor ook contact opnemen met het Bureau Krediet Registratie (BKR).

Waar meld je fraude?

Als slachtoffer van fraude heb je meerdere meldpunten. Het is slim om op meerdere plekken tegelijk te melden, want elke instantie heeft een andere rol.

Politie (politie.nl): voor officiële aangifte. Dit is verplicht als je een schadeclaim wilt indienen bij je verzekering.
Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl): voor advies en het melden van oplichting. Ze houden ook bij welke fraudevormen er in omloop zijn.
Je bank: bel de fraudelijn direct. Elke bank heeft een apart nummer voor fraude, vaak 24 uur per dag bereikbaar.
Autoriteit Persoonsgegevens (autoriteitpersoonsgegevens.nl): als er privégegevens zijn gelekt of gestolen door een bedrijf of organisatie.
Consuwijzer (consuwijzer.nl): voor fraude bij online aankopen en consumentenkwesties.

Wat als je geld hebt overgemaakt?

Heb je geld overgemaakt naar een oplichter? Neem dan binnen enkele uren contact op met je bank. Banken kunnen soms een spoedopdracht stopzetten als het geld nog niet is verwerkt. Is het geld al weg, dan is terugkrijgen helaas niet gegarandeerd, maar niet onmogelijk. Via de Europese regeling voor betalingsgeschillen kan een bank bij de ontvangende bank een terugboeking aanvragen. Hoe sneller je meldt, hoe realistischer die kans is.

Heb je betaald via een cadeaukaart, crypto of een buitenlandse overboeking? Dan is terugkrijgen in de meeste gevallen zeer moeilijk. Dat is ook precies waarom oplichters deze betaalmethoden zo graag gebruiken.

Je gegevens zijn gestolen: wat nu?

Zijn je persoonlijke gegevens buitgemaakt, denk aan een kopie van je ID, je BSN of je inloggegevens? Dan loopt je het risico op identiteitsfraude. Iemand kan jouw gegevens gebruiken om een lening af te sluiten, abonnementen te nemen of accounts te openen. Meld dit bij de politie en vraag een uittreksel op bij het BKR om te controleren of er al iets op jouw naam staat geregistreerd. Je kunt ook een signalering laten plaatsen bij banken, zodat zij extra alert zijn bij nieuwe aanvragen op jouw naam.

Veelgemaakte fouten na fraude

Slachtoffers van fraude wachten soms te lang met melden, uit schaamte of verwarring. Dat is begrijpelijk, maar het verkleint de kans op succes. Een andere veelgemaakte fout is toch nog reageren op de oplichter, bijvoorbeeld omdat die belooft het geld terug te storten als je nóg een bedrag overmaakt. Dat is bijna altijd een tweede oplichting, ook wel “recovery fraud” genoemd.

Gooi ook geen bewijs weg. Verwijder geen berichten, mails of transactieoverzichten, want dat is precies het bewijsmateriaal dat de politie en je bank nodig hebben.

Ben je slachtoffer van fraude geworden, schaam je dan niet: dagelijks worden er in Nederland mensen opgelicht, van jong tot oud. Oplichters zijn professioneel en goed georganiseerd. Meld het, handel snel, en weet dat er instanties zijn die je hierbij helpen.