Wat is wangiri fraude? Zo werkt deze telefoontruuc

Wangiri fraude is een vorm van oplichting waarbij je één keer wordt gebeld door een buitenlands nummer, zodat je terugbelt en ongemerkt hoge kosten maakt. De naam komt uit het Japans en betekent letterlijk “één keer bellen en ophangen”. Dat is precies wat er gebeurt: de telefoon gaat één keer over, je ziet een gemiste oproep, en de oplichter hoopt dat jij nieuwsgierig genoeg bent om terug te bellen.

Hoe wangiri fraude precies werkt

De truc draait om dure betaalnummers in het buitenland. Oplichters bellen je vanuit een land met hoge internationale beltarieven, zoals sommige landen in Afrika, de Stille Oceaan of het Caribisch gebied. Ze laten de telefoon opzettelijk één keer overgaan en hangen dan op. Jij ziet een gemiste oproep op je scherm.

Bel je terug, dan kom je vaak terecht op een betaalnummer. Soms hoor je een bandje met muziek, een neppe klantenservice of iemand die je zo lang mogelijk aan de lijn probeert te houden. Per minuut dat je verbonden bent, loopt de rekening op. Die kosten gaan grotendeels naar de organisatie achter de fraude, niet naar de telecomprovider in dat land.

De nummers die gebruikt worden, beginnen vaak met landcodes die je niet herkent. Bekende voorbeelden zijn nummers die beginnen met +355 (Albanië), +225 (Ivoorkust) of nummers uit kleine eilandstaten. Maar oplichters wisselen regelmatig van nummer en land, dus een vaste lijst van “gevaarlijke” landcodes bestaat niet.

Wat kost het als je terugbelt?

Dat verschilt per situatie, maar de kosten kunnen flink oplopen. Internationale gesprekken naar sommige bestemmingen kosten al snel enkele euro’s per minuut. Als je tien minuten aan de lijn blijft, ben je zomaar tien tot twintig euro kwijt. Bij mensen die lang verbonden blijven of meerdere keren terugbellen, kan de schade hoger zijn.

De kosten verschijnen op je maandelijkse telefoonrekening. Je provider is in principe niet verplicht om die kosten kwijt te schelden, al kan het soms helpen om contact op te nemen en te melden dat je slachtoffer bent geworden van fraude.

Hoe herken je een wangiri-oproep?

Er zijn een paar signalen die je kunnen waarschuwen:

  • De telefoon gaat slechts één keer over, of zelfs maar een halve seconde.
  • Het nummer begint met een onbekende buitenlandse landcode die je niet herkent.
  • Je verwacht geen telefoontje uit het buitenland.
  • Het nummer is niet opgeslagen in je contacten.

Herken je een of meer van deze signalen? Bel dan niet terug. Zoek het nummer eventueel op via een zoekmachine voor je iets doet. Anderen die hetzelfde nummer hebben ontvangen, melden dit vaak online.

Wat doe je als je toch hebt teruggebeld?

Hang zo snel mogelijk op zodra je merkt dat er iets niet klopt. Hoe korter het gesprek, hoe lager de kosten. Daarna zijn dit de stappen die je kunt zetten:

  • Neem contact op met je telecomprovider en meld wat er is gebeurd. Vraag of zij iets kunnen doen aan de kosten en of ze het nummer kunnen blokkeren.
  • Doe aangifte bij de politie. Dat helpt jou persoonlijk misschien niet direct, maar het geeft instanties wel meer zicht op de omvang van het probleem.
  • Meld de fraude bij de Fraudehelpdesk. Zij verzamelen meldingen en waarschuwen anderen.

Je kunt bij je provider ook vragen om een limiet in te stellen op internationale gesprekken, of internationale nummers helemaal te blokkeren. Dat is een goede maatregel als je zelden of nooit naar het buitenland belt.

Waarom valt hier zo weinig tegenop te doen?

Wangiri fraude is lastig te bestrijden omdat de oplichters vanuit het buitenland opereren, snel van nummer wisselen en vaak gebruikmaken van geautomatiseerde systemen die duizenden nummers tegelijk bellen. Ze hoeven maar een klein percentage van de ontvangers zover te krijgen dat die terugbelt, en de fraude is al winstgevend.

Telecomproviders en toezichthouders werken aan manieren om verdachte nummers sneller te blokkeren, maar oplichters vinden steeds nieuwe routes. De beste bescherming is dan ook simpel: bel nooit terug naar een onbekend buitenlands nummer als je geen oproep verwachtte.

Wangiri fraude is in een paar seconden gepleegd. De oplichter hoeft niets te doen behalve je één keer laten rinkelen. Door niet terug te bellen, ontneem je hen precies wat ze nodig hebben: jouw reactie.