Golftermen uitgelegd: van ace tot zool

Wie voor het eerst meeloopt op een golfbaan, hoort binnen een paar holes woorden als birdie, fairway, mulligan en gimme. Ze klinken allemaal als vaktaal, maar ze zijn niet van dezelfde soort. Een deel komt uit de Regels en bepaalt hoeveel slagen je noteert. Een ander deel is een afspraak tussen medespelers die in een wedstrijd niet bestaat. En een paar woorden die je nog vaak hoort, zoals waterhindernis, zijn uit de regeltaal verdwenen. Dit overzicht legt de golftermen uit per moment op de baan, en zegt bij elke twijfelterm of het een regel is of baantaal.
Regel of afspraak: welke golftermen slagen kosten

Het verschil doet ertoe zodra je een scorekaart inlevert voor een qualifying of een clubwedstrijd. In een vrije ronde met vrienden spreek je af wat je wilt. In een wedstrijd geldt alleen wat in de Regels staat, en daar staan sommige bekende woorden niet in. De regelnummers hieronder komen uit de Rules of Golf zoals The R&A die publiceert. Een breder overzicht van de regels en de fouten die golfers het vaakst maken, staat in het artikel over de golfregels.
Mulligan: een afspraak, geen regel
Golf.nl omschrijft de mulligan als een afspraak met medespelers waarbij een of meer mislukte slagen mogen worden overgespeeld. In de Regels komt de mulligan nergens voor. Speel je een wedstrijd, dan kun je er dus niet op terugvallen. Waar de term vandaan komt en wanneer groepen hem gebruiken, lees je in het stuk over de mulligan bij golf.
Gimme: alleen in matchplay
Een gimme is een korte putt die je tegenspeler je geeft, zodat je de bal niet meer hoeft uit te holen. In de Regels heet dat een concessie. In matchplay mag een speler de volgende slag van zijn tegenstander weggeven, maar ook een hele hole of de hele wedstrijd (Regel 3.2b).
In strokeplay ligt dat anders. Daar moet je op elke hole uitholen. Wie een hole niet afmaakt en dat niet op tijd herstelt, wordt gediskwalificeerd (Regel 3.3c). Regelspecialist Ingeborg Slikker schreef in augustus 2026 in Golfers Magazine dat de gimme in strokeplay en de vormen die daarvan zijn afgeleid niet bestaat. Bij stableford levert een hole die je niet uitholet nul punten op (Regel 21.1b). Hoe strokeplay verder werkt, staat in het artikel over strokeplay bij golf.
In vrije rondes is de gimme gewoon gebruik. In een forumdraad over gimmes noemen golfers lengtes die sterk uiteenlopen. Spreek het daarom voor de ronde af, en laat het weg zodra er een wedstrijdkaart in het spel is.
Buiten de baan en verloren bal: één strafslag
Buiten de baan is de Nederlandse regelterm voor out of bounds. De grens wordt aangegeven met witte paaltjes. Ligt je bal buiten de baan of is hij verloren, dan speel je opnieuw vanaf de plek van je vorige slag, met één strafslag. Dat heet slag en afstand (Regel 18.2b). Het verhaal dat buiten de baan twee strafslagen kost, klopt dus niet.
Twijfel je na een slag of je bal nog te vinden is, of of hij buiten de baan kan liggen, sla dan een provisionele bal. Dat is een tweede bal die je speelt voor het geval de eerste niet terugkomt.
Hindernis: wat vroeger waterhindernis heette
In oudere boekjes en op veel sites staan nog de woorden waterhindernis en laterale waterhindernis. Golf.nl noemt de laterale waterhindernis een term uit het verleden. Wat vroeger waterhindernis heette, heet in de Nederlandse regeltaal en op baankaarten nu hindernis. In de Engelse regeltekst is dat de penalty area.
Een hindernis is rood of geel gemarkeerd (Regel 17). De kleur zegt niet meer wat voor water er ligt, maar hoe je de bal mag ontwijken. Bij een gele hindernis heb je twee mogelijkheden, bij een rode drie, waaronder zijwaarts droppen. Elke mogelijkheid kost één strafslag (Regel 17.1d). Droppen doe je door de bal vanaf kniehoogte met een gestrekte arm te laten vallen.
Fore: geen beleefdheid maar een plicht
Fore is de waarschuwing die je roept als je bal een andere speler of iemand anders op de baan kan raken. Golf.nl is daar duidelijk over: je moet luid fore roepen als er een kans is dat jouw bal een andere persoon raakt.
| Term | Regel of afspraak | Wat het in een wedstrijd betekent |
|---|---|---|
| Mulligan | Afspraak tussen medespelers | Bestaat niet in de Regels |
| Gimme | Concessie, alleen in matchplay (Regel 3.2b) | In strokeplay en stableford hol je elke bal uit |
| Buiten de baan | Regel 18.2b | Slag en afstand, één strafslag |
| Verloren bal | Regel 18.2b | Slag en afstand, één strafslag |
| Hindernis (rood of geel) | Regel 17 | Ontwijken kost één strafslag |
| Waterhindernis, laterale waterhindernis | Verouderde termen | Heet nu hindernis |
| Golfvaardigheidsbewijs (GVB) | Verouderde term | Golf.nl noemt het een gedateerde term |
Scoretermen: van condor tot bogey
Alle scoretermen gaan uit van par: het aantal slagen dat een goede speler gebruikt om een hole te spelen. Hoe je dat bijhoudt, staat in het artikel over par in golf.
| Term | Ten opzichte van par | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Condor | Vier slagen onder par | Een hole-in-one op een par 5 |
| Albatros (double eagle) | Drie slagen onder par | |
| Eagle | Twee slagen onder par | Een 2 op een par 4 |
| Birdie | Eén slag onder par | Een 3 op een par 4 |
| Par | Gelijk aan par | Een 4 op een par 4 |
| Bogey | Eén slag boven par | Een 5 op een par 4 |
Wie verder boven par uitkomt, hoort de woorden double bogey en triple bogey: elke extra slag boven par schuift het woord een stap op. Over de herkomst van de vogelnamen lees je meer bij birdie en eagle.
Een hole-in-one is een slag die vanaf de afslagplaats in de hole eindigt. Ace is de Amerikaanse term ervoor. Een hole-in-one is niet aan een par 3 gebonden: golf.nl omschrijft de condor als een hole-in-one op een par 5. Hoe zeldzaam het is en wat er gebeurt als je er een slaat, staat in het artikel over de hole-in-one.
De baan: vijf gebieden uit de Regels en de woorden eromheen
De Regels delen de baan in vijf gebieden in (Regel 2.2).
| Gebied | Wat het is |
|---|---|
| Algemeen gebied | De hele baan, behalve de vier andere gebieden hieronder |
| Afslagplaats | De plaats waar je de eerste slag van een hole slaat, ook wel tee |
| Hindernis | Gebied met rode of gele palen of lijnen, vaak water |
| Bunker | Een speciaal bewerkt gebied met zand, vaak een kuil |
| Green | Het zeer kort gemaaide deel van de hole, waar de vlag staat |
Wat de afslagplaats precies is en hoe hij in het Engels heet, staat in het artikel over de afslagplaats bij golf. Binnen het algemene gebied hoor je nog meer woorden:
- Fairway: het kort gemaaide deel van een hole, van tee naar green.
- Rough: het deel waar het gras hoog is en niet of weinig wordt gemaaid.
- Dogleg: een hole met een bocht of hoek.
- Divot: een plag gras die je bij een slag wegslaat.
- Pitchmark: het kuiltje dat de bal bij de landing op de green maakt.
- Pin: de Engelse benaming voor de vlag die de hole markeert.
- Stroke index: de moeilijkheid van een hole op de baan; 1 is de moeilijkste en 18 de makkelijkste.
Slagen en balvlucht: van drive tot putt
Een hole begint met de drive, de slag vanaf de afslagplaats, in veel gevallen met een driver. De approach is de slag naar de green, meestal vanaf de fairway. Dichter bij de green speel je een pitch, een slag over een korte afstand zoals 50 of 70 meter, of een chip, een slag met een korte, lage balvlucht naar de green. Op de green volgt de putt: een lage slag met de putter waarbij de bal rolt.
Voor de kromming van de balvlucht bestaan vier woorden. Ze gaan uit van een rechtshandige speler.
- Draw: een opzettelijke balvlucht van rechts naar links.
- Fade: een balvlucht van links naar rechts.
- Hook: een balvlucht die sterk van rechts naar links draait.
- Slice: een balvlucht die sterk van links naar rechts afbuigt.
Een shank is een misslag waarbij je de bal met de hosel raakt, het deel van de club waar de shaft het clubhoofd ingaat.
Clubs en bal: van driver tot zool
- Driver: de club waarmee je vanaf de afslagplaats de drive slaat.
- Hybride: een veelzijdige vervanging van de langere ijzers, zoals ijzer 3 en 4.
- IJzers: clubs voor verschillende afstanden.
- Wedge: een club voor korte slagen.
- Putter: de club voor putts.
- Loft: de hellingshoek van het clubblad, aangegeven in graden.
- Zool: de onderkant van het clubhoofd.
- Kern: het middelste deel van de golfbal.
Spelvormen, handicap en stableford

In strokeplay moet je elke hole uitholen (Regel 3.3c). Bij matchplay spelen spelers of teams hole voor hole tegen elkaar. In een foursome spelen twee partners om beurten met dezelfde bal. Je speelt een ronde in een flight, de groep die samen de holes afloopt. In een wedstrijd of qualifying houdt een marker, meestal een medespeler, jouw score bij.
Handicap en baanhandicap
Je handicap is een getal dat je speelsterkte als amateurgolfer aangeeft. De hoogste handicap is 54,0. Per baan wordt die vertaald naar een baanhandicap, op basis van de course rating en de slope rating van die baan. De course rating is de moeilijkheid van de baan als cijfer, bijvoorbeeld CR 70,0. Je playing handicap is het aantal handicapslagen dat je in een ronde of wedstrijdronde meekrijgt. Je netto score is je bruto score min je baanhandicap of playing handicap.
Wie nog geen geregistreerde handicap heeft, kan de baan op met baanpermissie: toestemming van de club of de pro om zonder geregistreerde handicap de baan op te gaan.
Stableford: punten in plaats van slagen
Bij stableford krijg je per hole punten. Je score wordt vergeleken met een vaste doelscore voor die hole; dat is par, tenzij de wedstrijdcommissie iets anders bepaalt (Regel 21.1b). Hoe hoger je puntentotaal, hoe beter. De gangbare puntentelling, tegen de doelscore inclusief je handicapslagen, is deze:
| Score op de hole | Punten |
|---|---|
| Twee of meer slagen boven de doelscore, of niet uitgeholed | 0 |
| Eén slag boven | 1 |
| Gelijk aan de doelscore | 2 |
| Eén slag onder | 3 |
| Twee slagen onder | 4 |
| Drie slagen onder | 5 |
| Vier slagen onder | 6 |
De caddie
Een caddie draagt je golftas, maakt je clubs schoon en geeft bijvoorbeeld advies over de clubkeuze.
Lees ook: Golf leren spelen: zo begin je stap voor stap
Lees ook: Golf swing oefenen thuis: zo train je effectief zonder baan
Laatst gecontroleerd op 23 oktober 2026.
De beelden in dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.
Lees ook
- Afslagplaats bij golf: wat is het en hoe heet het?
- Mulligan golf: wat het is, waar het vandaan komt en wanneer je het gebruikt
- Eagle golf: wat het is en hoe je er een scoort
- Strokeplay golf: zo werkt de meest gespeelde vorm van golf
- Golf leren spelen: zo begin je stap voor stap
- Golf swing oefenen thuis: zo train je effectief zonder baan
Beginnen met wandelen: zo bouw je het rustig op
Indirect afhouden bij hockey: wat het is en wanneer de scheids fluit
Padel regels: alle spelregels uitgelegd, en wie het punt krijgt bij twijfel
Locatie kiezen voor een bruiloft of teamdag: wanneer het strand de betere keuze is
Wat kost een detox bij een verslaving, en waar betaal je dan eigenlijk voor?
Brandwacht of mangatwacht: welk toezicht past bij jouw klus?