Hockey oefeningen: een praktisch overzicht voor elke training

Jeugdhockeyers dribbelen tussen pionnen op een kunstgrasveld
Een oefening werkt pas als hij past bij leeftijd, spelers, veld en tijd.

Een lijst met hockey oefeningen is snel gevonden. Een oefening die werkt voor jouw groep is lastiger: hij moet passen bij de leeftijd, het aantal spelers, het stuk veld dat je hebt en de tijd die je krijgt. En een goede oefening gebruik je niet één keer, maar laat je meegroeien tot hij op een echte wedstrijd lijkt. Dit overzicht geeft oefeningen per vaardigheid, laat zien hoe de KNHB zijn eigen oefeningen opbouwt van oefenvorm naar wedstrijdvorm, en sluit af met wat je alleen kunt doen, zonder team.

Eerst kiezen: leeftijd, spelers, veld en tijd

De KNHB heeft op zijn Clubsupport-site een verzameling losse oefeningen. Daar kun je zoeken op precies de vragen waarmee een training begint:

Filter Keuzes
Aanbod Regulier Veldhockey, Funkey, Flexhockey
Leeftijd Onder 7 tot en met onder 18 jaar
Duur Tot 5 minuten tot en met tot 50 minuten
Aantal spelers 1 tot en met 10
Veldgrootte Heel veld, half veld, kwart veld, achtste veld

Elke oefening staat er met leeftijd, duur, spelers en veld bij. Het Driehoekspel is bijvoorbeeld bedoeld voor spelers onder 7 jaar, duurt 10 minuten en vraagt 8 spelers op een achtste veld. Door de tramrails is voor spelers onder 9 jaar, duurt 45 minuten en speel je met 10 spelers op een kwart veld. Voor spelers onder 7 jaar staat er bijvoorbeeld een oefening in waarin gooien, vangen, dribbelen en slaan samen worden geoefend.

Bij de jongste jeugd staat plezier voorop. De KNHB riep clubs in 2018 op te stoppen met selectietrainingen en selectiewedstrijden voor kinderen tot en met 12 jaar, omdat die te veel stress geven. Hoe de wedstrijden voor die leeftijd eruitzien, lees je in het artikel over de spelregels voor hockey onder 10. Hoeveel spelers er per team meedoen, staat in hoeveel spelers telt een hockeyteam.

Van oefenvorm naar wedstrijdvorm: zo laat je een oefening groeien

Hockeyspeler neemt de bal aan terwijl een verdediger aansluit
Van oefenvorm naar spelvorm: dezelfde aanname, nu met een tegenstander.

Op de overzichtspagina’s met hockey oefeningen ontbreekt meestal hoe je een oefening opbouwt. De KNHB doet dat op zijn eigen oefeningpagina’s wel. Een goed voorbeeld is de oefening Speel in en verdeel, met als doel het verbeteren van de open aanname met een versnellende dribbel op het middenveld. Die oefening bestaat in drie versies.

Oefenvorm: de techniek zonder tegenstander

In de oefenvorm loopt de linker speler door, krijgt de bal en schiet op doel. Je hebt er 13 hoedjes en 40 ballen voor nodig. In deze versie staat er geen tegenstander tegenover de speler.

Spelvorm: dezelfde handeling, nu met weerstand

In de spelvorm slalomt de aanvallende ploeg door de hoedjes, speelt via de middelste speler en zet daarna een drie-tegen-twee op met een keeper op doel. De techniek is dezelfde, maar de speler moet hem nu toepassen terwijl verdedigers proberen de bal af te pakken.

Wedstrijdvorm: zoals het in de wedstrijd gaat

In de wedstrijdvorm spelen twee teams tegen elkaar. Na balwinst mag het verdedigende team scoren in een van de twee doeltjes op de middenlijn. Voor deze versie geeft de KNHB onder 18 jaar, tot 15 minuten, 12 spelers en een half veld op. Een coachpunt uit de oefening: zet bij balverlies direct druk op de bal.

Makkelijker of moeilijker maken

Bij elke versie geeft de KNHB aan hoe je de oefening lichter of zwaarder maakt. Twee voorbeelden uit Speel in en verdeel:

Versie Makkelijker Moeilijker
Oefenvorm Een duwpush in plaats van een forehandflats De speler moet eerst een kaats geven
Spelvorm Speler V2 uit de oefening halen Speler V3 doet vanaf de balstart mee

Zelf toepassen op de oefeningen hieronder

Dezelfde drie stappen kun je op bijna elke oefening in dit artikel zetten. Begin met de techniek zonder tegenstander. Zet er dan een verdediger bij die eerst alleen meeloopt en later echt mag afpakken. Maak er tot slot een partijtje van waarin precies die handeling punten oplevert. Zo kun je één oefening over meerdere trainingen laten groeien.

Oefening Oefenvorm Spelvorm Wedstrijdvorm
Slalomdribbel Alleen door de pionnen Een verdediger loopt mee langs de rij Partijtje waarin een goal pas telt na een dribbel langs een tegenstander
Driehoekspass Met drie spelers rondspelen Een vierde speler probeert te onderscheppen Partijtje waarin drie passes op rij een punt opleveren
1-tegen-1 Verdediger loopt alleen mee Verdediger mag de bal afpakken Kleine partij twee-tegen-twee op kleine doeltjes

Dribbelen

  • Slalomdribbel: zet pionnen op een rij en laat spelers er zijwaarts langs dribbelen, met de bal dicht bij de stick. Wissel forehand en backhand af.
  • Figuur 8: twee pionnen, en de speler dribbelt er een acht omheen. Werk in drie sets van dertig seconden en let op de stand van de stick in de bochten.
  • Shuttle-dribbel: pionnen op 5, 10 en 15 meter. Dribbel naar de eerste pion en terug, dan naar de tweede en terug, dan naar de derde. Zo combineer je snelheid met balcontrole.
  • Dribbelparcours: een vaste route met bochten, een voorzet en een schot op doel. Klok de tijd en laat spelers hun eigen tijd verbeteren.

Passen en aannemen

  • Wandpas: speel de bal tegen een muur of een plank en neem hem weer aan. Wissel vlakke ballen af met harder gespeelde ballen. Dit kan ook alleen.
  • Driehoekspass: drie spelers in een driehoek. Na elke pass loopt de passer naar een vrije plek, zodat de ontvanger steeds moet kijken waar hij de bal heen speelt.

Scoren

  • Schieten vanaf de cirkelrand: spelers schieten vanaf de rand van de cirkel op de hoeken van het doel. Zet in de hoeken een pion of hesje als doelwit.
  • First-time schot: een speler speelt de bal vanaf de zijkant in, en de schutter raakt hem zonder aanname direct op doel.

Wie het scoren wil koppelen aan standaardsituaties, vindt de spelregels en de tactiek rond de strafcorner in het artikel over de strafcorner bij hockey.

Verdedigen

  • 1-tegen-1: de verdediger start op drie meter van de aanvaller en probeert hem af te stoppen zonder te vroeg in te stappen.
  • Schaduwspel: de verdediger loopt mee en stuurt de aanvaller naar de zijlijn, zonder de bal af te pakken. Daarna mag hij wel afpakken.

Bij verdedigen komt snel de vraag wat wel en niet mag met lichaam en stick. Het artikel over indirect afhouden bij hockey legt uit wanneer de scheidsrechter fluit.

Oefeningen voor de keeper

  • Reactiebal: een trainer of speler schiet van vier tot vijf meter afwisselend links, rechts, laag en halfhoog. De keeper reageert en stuurt de bal weg van het doel.
  • Voetwerk met een ladder: korte, snelle passen door een loopladder, daarna direct een schot tegenhouden.

In de spelvorm van Speel in en verdeel staat ook een keeper op doel. Het coachpunt van de KNHB voor de keeper daar: maak bij een schot voorwaartse stappen.

Een training opbouwen

De Belgische hockeybond gaf in een trainingsdocument uit 2020 een voorbeeldtraining van 90 minuten met deze verdeling:

Onderdeel Minuten
Opwarming 15
Individuele techniek 25
Passen en aannemen in beweging 25
Afwerking en scoren 25

Heb je minder tijd, kies dan met de duurfilter van de KNHB oefeningen die in je blok passen. Een vaste lijn die werkt: begin met een oefenvorm, ga naar de spelvorm van dezelfde techniek en eindig met een partijtje waarin die techniek telt.

Alleen oefenen, zonder team

Hockeystick en bal bij een muur op een stille binnenplaats
Een muur en een bal: genoeg voor de wandpas en de figuur 8.

Wie zonder team wil oefenen, kan in de KNHB-verzameling filteren op één speler. Op de site van de Australische hockeybond (hockey.org.au) staan oefeningen voor thuis, voorgedaan door internationals. Een paar ideeën daaruit:

  • Zijwaarts tellen: beweeg de bal zo vaak mogelijk van links naar rechts en tel hoeveel keer dat lukt in 30 seconden. Probeer dat getal elke keer te verbeteren.
  • Tennisbal vangen: flip een tennisbal weg en vang hem op als hij terugkaatst. De tip die erbij staat: buig je achterste been.
  • Kleine ruimte: dribbel en draai in een kleine ruimte, binnen of in een schuur, met een tennisbal of hockeybal.

Oefen je trucs met de bal, blijf dan uit de buurt van auto’s en ramen. Ook de wandpas en de figuur 8 van hierboven kun je goed alleen doen.

Lees ook: Spelregels hockey: complete uitleg voor veld en zaal

Lees ook: Groene kaart hockey: wat het betekent en wanneer je hem krijgt

Lees ook: Hoelang duurt een hockeywedstrijd? Speeltijd, pauzes en uitloop

Laatst gecontroleerd op 23 oktober 2026.

De beelden in dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.