Spelregels ijshockey: complete uitleg voor beginners en fans

De spelregels van ijshockey bepalen hoe het spel wordt gespeeld, wat wel en niet mag op het ijs, en hoe punten worden gescoord. Een team bestaat uit 22 spelers, waarvan er tegelijk 5 veldspelers en 1 keeper (goalie) actief zijn op het ijs. Het doel is simpel: de puck vaker in het doel van de tegenstander krijgen dan de tegenstander in jouw doel. Maar de regels die daarvoor gelden, zijn uitgebreider dan je misschien denkt.

Het speelveld en de basisopzet

IJshockey wordt gespeeld op een ijsbaan die is verdeeld in drie zones: de aanvallende zone, de neutrale zone en de verdedigende zone. Twee blauwe lijnen verdelen het ijs in deze drie zones. In het midden ligt de rode middenlijn. Op het ijs staan vijf stippen waar het spel kan worden hervat met een face-off: één in het midden en vier in de hoeken van de baan.

De puck is een platte, ronde schijf van hard rubber. Spelers mogen de puck slaan, passen en schieten met hun stick. De puck mag ook met het lichaam worden gestopt, maar niet worden gevangen en vastgehouden. Trappen naar de puck mag, maar een doelpunt is ongeldig als je de puck met de voet in het doel trapt.

Hoe lang duurt een wedstrijd?

Een ijshockeywedstrijd bestaat uit drie periodes van elk 20 minuten. Dat is 20 minuten zuivere speeltijd: de klok stopt bij elk fluitsignaal. In totaal is er dus 60 minuten speeltijd. Bij een gelijke stand na drie periodes volgt in veel competities eerst een verlenging en daarna eventueel een shootout om een winnaar aan te wijzen.

De spelregels ijshockey: wat wel en niet mag

De regels van ijshockey kennen een aantal verboden handelingen die leiden tot een straf. De bekendste zijn:

  • Icing: een speler schiet de puck vanuit zijn eigen helft over de rode middenlijn en over de doellijn van de tegenstander zonder dat iemand de puck aanraakt. Het spel wordt gestopt en hervat met een face-off in de zone van de ploeg die icing beging.
  • Offsides: een aanvaller mag de aanvallende zone niet inrijden voordat de puck de blauwe lijn heeft gepasseerd. Doet hij dat toch, wordt het spel gestopt.
  • Charging: een speler aanvallen die de puck niet heeft, is verboden.
  • Hooking en holding: een tegenstander vasthouden of ophaken met de stick is niet toegestaan.
  • High sticking: de stick boven schouderhoogte gebruiken om de puck te spelen of een speler te raken.

Lichaamelijk contact (bodychecken) is in ijshockey wel toegestaan, maar alleen op spelers die de puck in hun bezit hebben of net de puck hebben afgespeeld. Een bodycheck van achteren of met de elleboog is verboden.

Straffen en de strafbank

Wie de regels overtreedt, krijgt een straf en moet plaatsnemen op de strafbank. Zijn team speelt dan tijdelijk met één speler minder. Dit heet een numeriek nadeel of “penalty killing”. De tegenstander heeft dan een “powerplay”: een man meer op het ijs. Er zijn drie soorten straffen:

  • Minor penalty (kleine straf): 2 minuten op de strafbank. Als de tegenstander scoort tijdens de powerplay, mag de gestraft speler eerder terug.
  • Major penalty (grote straf): 5 minuten op de strafbank. De speler moet altijd de volle 5 minuten uitzitten, ook als de tegenstander scoort.
  • Misconduct: 10 minuten op de strafbank, maar het team speelt wel met de normale bezetting verder.
  • Game misconduct: de speler wordt uitgesloten voor de rest van de wedstrijd.

Scoren en de face-off

Een doelpunt is geldig als de puck volledig de doellijn passeert. De scheidsrechter kan een doelpunt afkeuren als een aanvaller in de doelzone stond voordat de puck er was (goaltender interference) of als de puck met een hoge stick of voet werd ingebracht. Na elk doelpunt en na elke overtreding wordt het spel hervat met een face-off: twee spelers staan tegenover elkaar en de scheidsrechter laat de puck vallen tussen hun sticks.

De keeper: speciale regels

De goalie heeft een bijzondere positie binnen de spelregels. Hij mag de puck vastpakken en vasthouden om het spel te stoppen, maar alleen in zijn eigen doelzone. Buiten de doelzone gelden voor hem grotendeels dezelfde regels als voor andere spelers. Als een team de keeper naar de kant haalt (bij een gelijke stand vlak voor het einde), speelt het team met zes veldspelers: een aanvallende zet met extra risico.

Wie de basisregels van ijshockey kent, begrijpt meteen veel meer van een wedstrijd. De combinatie van snelheid, lichamelijk contact en tactische regels zoals icing en offsides maakt het spel complex maar ook bijzonder aantrekkelijk om te volgen. Voor de officiële en volledige regelgeving verwijst de IIHF (International Ice Hockey Federation) naar haar officieel regelboek, dat elk seizoen wordt bijgewerkt.